Botdichtheidsmetingen

Botdichtheidsmetingen verwijzen naar de beoordeling van botmineraaldichtheid (BMD) en de structurele integriteit van botten, met als doel osteoporose en het fractuurrisico te beoordelen. De meest gebruikte methode is dual-energy X-ray absorptiometry (DXA). DXA is snel, brengt weinig straling met zich mee en levert BMD-waarden op op de belangrijkste meetpunten: wervelkolom (lumbaal), proximale heup en pols. Resultaten worden gerapporteerd als T-score en Z-score. De T-score vergelijkt de gemeten waarde met die van een jonge volwassene; osteoporose wordt doorgaans gedefinieerd als een T-score ≤ -2,5. Osteopenie ligt tussen -1,0 en -2,5. De Z-score vergelijkt met leeftijdsgenoten; een Z-score ≤ -2,0 wijst op een ongebruikelijk lage BMD en kan verder onderzoek vereisen naar onderliggende oorzaken.

Naast DXA bestaan er aanvullende methoden. Kwantitatieve CT (QCT) levert volumetrische BMD en kan onderscheid maken tussen wervelkolom en heupmeting; perifere DXA (pDXA) meet op de pols of enkel en kan dienen als screening. Ultrasone metingen van de calcaneus worden soms toegepast als vroege screening, maar vormen geen volwaardige vervanging voor DXA.

Toepassingsgebieden omvatten screening bij risicogroepen (bijvoorbeeld postmenopauzale vrouwen en oudere mensen), diagnose en monitoring van behandeling door herhaalde metingen over tijd. Interpretatie hangt af van referentiewaarden en klinische context; FRAX kan BMD combineren met andere factoren om het fractuurrisico te schatten.

Beperkingen bestaan onder meer uit artefacten door degeneratieve veranderingen van de wervels, obesitas, metalen implantaten en inconsistenties tussen instrumenten. Metingen dienen indien mogelijk in hetzelfde centrum en met dezelfde methode te worden herhaald.

---