Bewegingsruimten

Bewegingsruimten is een term die in het Nederlands wordt gebruikt om het geheel aan mogelijke bewegingen van een lichaamsonderdeel of mechanisch systeem aan te duiden, binnen de grenzen van anatomie en context. Het meervoud verwijst naar meerdere bewegingsruimten, bijvoorbeeld per gewricht of per systeem.

In de kinesologie, fysiotherapie en ergonomie verwijst de bewegingsruimte van een gewricht naar de maximale hoek of lengte waaronder men actief of passief kan bewegen. De omvang wordt bepaald door botten, gewrichtskapsel, spieren, pezen en ligamenten, en door factoren zoals pijn of aandoeningen die beweging beperken.

In de robotica en computeranimatie kan bewegingsruimte ook de configuratieruimte betekenen, waarin elke as een jointwaarde voorstelt en beperkingen zoals motorvermogen en obstakels de ruimte afbakenen.

Metingen van bewegingsruimten gebeuren met goniometrie, inclinometrie en ROM-tests. Actieve ROM (aROM) en passieve ROM (pROM) geven respectievelijk weer wat iemand zelf kan bewegen en wat met hulp mogelijk is. Normal ROM en beperkt ROM worden vergeleken om functionele mogelijkheden te beoordelen. Leeftijd, letsel, artritis, immobilisatie en pijn beïnvloeden de bewegingsruimte.

Toepassingen liggen in klinische beoordeling en behandelplanning, ontwerp van hulpmiddelen, ergonomische aanpassingen, sporttraining en animatie of simulatie.

Voorbeelden omvatten elleboog-, knieën- en heupbewegingen en hun typische ranges, die per individu kunnen variëren.

Zie ook: range of motion, configuratieruimte, kinematica, ergonomie.