Asielregels

Asielregels vormen de regels en procedures die bepalen hoe iemand asiel kan aanvragen en onder welke voorwaarden bescherming wordt toegekend. Ze beschrijven wie in aanmerking komt, welke stappen er doorlopen moeten worden, hoe het onderzoek verloopt en welke rechten en plichten daarna gelden, inclusief opvang en bijstand tijdens het proces.

In Nederland zijn IND en COA de belangrijkste uitvoerders. Na registratie doet de asielzoeker meestal een asielaanvraag en ondergaat hij of zij een eerste verhoor; later kunnen aanvullende informatie en extra interviews volgen. Op basis van de IND-beslissing kan iemand een verblijfsvergunning krijgen (bijv. vluchtelingenstatus of subsidiaire bescherming) of een afwijzing ontvangen. Bij een afwijzing bestaat doorgaans de mogelijkheid van beroep bij de rechtbank. Ongeacht de uitkomst heeft de asielzoeker recht op opvang, basiszorg, medische hulp en juridische bijstand; minderjarige asielzoekers hebben extra voorzieningen en onderwijs. Verder kunnen opties tot vrijwillige terugkeer of transfer onder de Dublin-regels voorkomen.

Op Europees niveau zorgen EU-richtlijnen en verordeningen voor minimumnormen op het gebied van asielprocedures en opvang. Toch blijven nationale regels bepalend, wat leidt tot verschillen tussen lidstaten. Het Dublin-regime bepaalt meestal welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een verzoek.