Afglijden

Afglijden is een term die in het Nederlands wordt gebruikt voor het bewegen van een voorwerp langs een oppervlak onder invloed van krachten die langs het oppervlak werken. In de natuurkunde en techniek treedt afglijden op wanneer de tangentiële kracht groter is dan de maximale statische wrijvingskracht; daarna beweegt het voorwerp langs het contactoppervlak onder invloed van kinetische wrijving.

Op schuine vlakken hangt afglijden af van de verhouding tussen de component van het gewicht langs het vlak en de wrijvingsweerstand. Als de parallelle kracht groter is dan de wrijvingsweerstand, glijdt het voorwerp; dit gebeurt bij een bepaalde hoek, de hoek van wrijving. Bij stilstaand contact geldt μs, bij glijden μk.

In geotechniek en aardwetenschappen wordt afglijden gebruikt voor beweging langs hellingen, zoals aardverschuivingen en bodemverplaatsingen. Translatie- en rotatieglijbewegingen hangen af van de vorm en hoek van de helling; oorzaken zijn hevige neerslag, veranderde waterdruk, aardbevingen en menselijke ingrepen. Gevolgen kunnen schade aan gebouwen, wegen en infrastructuur zijn; monitoring gebeurt met metingen, inclinometers en satellietbeelden.

In verkeer en transport verwijst afglijden vaak naar slippen: verlies van grip van banden op nat of ijsachtig wegdek. Factoren zijn snelheid, bandensamenstelling, wegcondities en water- of ijslaag. Beheersing gebeurt met tragere snelheid, geschikte banden, en systemen zoals anti-slip en tractiecontrole.

Samenvattend beschrijft afglijden een vorm van glijden langs een contactoppervlak onder invloed van krachten, met onderscheid tussen statisch en kinetisch wrijven en met toepassingen in fysica, geotechniek en verkeersveiligheid.