zuurbasenreactie

Een zuurbasenreactie is een chemische reactie tussen een zuur en een base waarbij een proton wordt overgedragen, waardoor een zout en water ontstaan. In de Bronsted-Lowry-definitie is een zuur een stof die een proton overdraagt en een base een stof die een proton accepteert. In de oudere Arrhenius-definitie treden zuren op als protondonoren in water en basen leveren OH−. De algemene vorm van een zuurbasenreactie is HA + BOH → A− + BH+. Deze 1:1-stoichiometrie geldt bij veel sterke zuren en basen.

Voorbeelden: HCl + NaOH → NaCl + H2O; NH3 + HCl → NH4Cl; CH3COOH + NaHCO3 → CH3COONa + H2CO3 → CO2 + H2O. Bij een sterke zuur-sterke base-reactie neigt het eindpunt naar pH 7 in water bij 25 °C. Als de zure of basische component zwak is, of als de oplossing zout hydrolyse ondergaat, kan de pH bij het eindpunt afwijken.

Naast neutralisatie bestaan er ook buffering-systemen, die weerstand bieden tegen pH-veranderingen door een zwak zuur en zijn geconjugeerde base te combineren. Bij zuurbasenreacties kunnen indicatoren en titraties worden gebruikt om het equivalentiepunt af te lezen.

In toepassingen is de zuurbasenreactie wijdverspreid: laboratoriumanalyses, neutralisatie van oplossingen en biochemische processen waarbij pH-regeling essentieel is.