vinylgroep

Vinylgroep, ook wel etheenylgroep genoemd, is een functionele groep in organische chemie met de structuur -CH=CH2. Ze ontstaat doordat het etheenmolecuul één waterstof verliest en als substituent aan een groter molecuul wordt gekoppeld. De vinylgroep bevat twee koolstofatomen die deel uitmaken van een dubbele binding en is planar. De brutoformule is C2H3.

Nomenclatuur: De IUPAC-naam is ethenylgroep; vinylgroep is de veelgebruikte, oudere benaming. De vinylgroep wordt doorgaans aangesloten via het eerste koolstofatoom van de dubbele binding, bijvoorbeeld in styreen, dat ook bekendstaat als ethenylbenzeen (C6H5-CH=CH2).

Eigenschappen en reactiviteit: De onverzadigde dubbele binding maakt de vinylgroep reactief in additie- en radicale polymerisatie. Monomeren met vinylgroepen kunnen polymeriseren tot veel voorkomende kunststoffen zoals polyvinylchloride (PVC), polyvinylacetaat en polystyreen (dat uit styreen ontstaat). Naast polymerisatie kan de vinylgroep deelnemen aan elektrofiele addities, halogenering en andere ovale additiereacties, afhankelijk van de substituenten en de omgeving.

Voorbeelden en toepassingen: Belangrijke vinylmonomeren zijn vinylchloride, vinylacetaat en styreen. Vinylgroepen komen in veel polymersystemen voor en vormen de basis voor kunststof materialen, coatings, lijmen en kabelisolatiematerialen. Veiligheidsoverwegingen: sommige vinylverbindingen, zoals vinylchloride, zijn giftig en kankerverwekkend bij blootstelling; juiste hantering, ventilatie en controle van emissies zijn essentieel in productie en verwerking.