vijfkrachten
Vijfkrachten, ook wel het Vijfkrachtenmodel of Porter's Five Forces genoemd, is een raamwerk uit de strategische bedrijfsvoering dat de concurrentiewerking binnen een industrie analyseert en daarmee de potentiële winstgevendheid bepaalt. Het model werd ontwikkeld door Michael E. Porter en gepubliceerd in 1979. Het identificeert vijf krachten die de aantrekkelijkheid van een markt bepalen: dreiging van toetreders, onderhandelingsmacht van leveranciers, onderhandelingsmacht van kopers, dreiging van substituten en rivaliteit tussen bestaande concurrenten. Bij elke kracht spelen factoren als toetredingsdrempels, schaalvoordelen, differentiatie, switching costs, concentratie van leveranciers of kopers en beschikbaarheid van substituten een rol. De som van deze krachten geeft aan of een sector als geheel winstgevend kan zijn; over het algemeen leiden sterke krachten tot lagere winstmarges terwijl zwakkere krachten meer ruimte voor winstgevendheid bieden.
Toepassing en doel: organisaties gebruiken het model om markten en hun positie te beoordelen, strategische keuzes
Beperkingen: het biedt een momentopname en kan verouderd raken in snel veranderende markten; het negeert vaak