vóórkomen

Vóórkomen is een Nederlands werkwoord met twee hoofdbetekenissen. Ten eerste betekent het voorkomen in de zin van verhinderen dat iets gebeurt. In deze betekenis wordt vaak gezegd dat maatregelen nodig zijn om iets te voorkomen, bijvoorbeeld: We moeten voorkomen dat dit gebeurt. Vaak gaat het om het voorkomen van problemen, fouten of ongevallen en wordt dit uitgedrukt met de constructie om te voorkomen of met te voorkomen in combinatie met een infinitief.

Ten tweede betekent voorkómen ook het zich voordoen of voorkomen van iets, oftewel het optreden of bestaan van een verschijnsel. In deze betekenis gaat het om de gebeurtenis zelf, bijvoorbeeld: Het voorkomen van incidenten is een doel van veiligheidsmaatregelen. De term kan dus verwijzen naar de aanwezigheid of frequentie van iets, zoals het voorkomen van ziekte.

Het zelfstandig naamwoord voorkomen heeft dezelfde wortel en wordt gebruikt voor zowel de gebeurtenis als de handeling van voorkomen. Voorbeelden: Het voorkomen van vertragingen vereiste betere planning. Het voorkomen van fouten kan worden vergroot door controles.

Etymologie en samenstelling: voorkómen is afgeleid van voor- en komen, waarmee het idee van “vooruit komen” of “vooraf gebeuren” wordt uitgedrukt. In het taalgebruik draait het daarom om preventie aan de ene kant en anticipatie op wat zich voordoet aan de andere kant.

Veelvoorkomende uitdrukkingen zijn onder meer voorkomen dat en voorkomen is beter dan genezen. Het woord wordt breed toegepast in veiligheidsbeleid, geneeskunde, techniek en alledaags taalgebruik.