uitproberen

Uitproberen is een Nederlands werkwoord dat betekent: iets proberen om te zien of het werkt, geschikt is of aan de verwachtingen voldoet. Het heeft vaak betrekking op het testen of evalueren van zaken zoals apparaten, werkwijzen, proefopstellingen, producten of recepten. In informele en professionele contexten wordt het regelmatig gebruikt, bijvoorbeeld: “We willen dit apparaat uitproberen” of “Voordat we een contract aangaan, hebben we de methode uitgeprobeerd.”

Grammaticaal gezien is uitproberen een separabel werkwoord. In de tegenwoordige tijd zegt men bijvoorbeeld: “Ik probeer het uit,” “Jij probeert het uit,” “Wij proberen het uit.” De gebiedende wijs luidt: “Probeer het uit!” De verleden tijd is: “Ik probeerde het uit” en de voltooide tijd: “Ik heb het uitgeprobeerd.” Het werkwoord kan ook in zinnen met een bijvoeglijke bijwoordelijke bepaling voorkomen, bijvoorbeeld: “Na de eerste tests hebben we het uitgebreid uitgeprobeerd.”

Relaties en nuance: uitproberen geeft de nadruk op praktische proef en evaluatie in de praktijk, eerder dan op theoretisch testen. Het kan worden gebruikt als synoniem voor testen, hoewel uitproberen vaak een meer hands-on, tijdelijke of voorlopige aard heeft. Etymologisch bestaat het uit-voorvoegsel plus proberen (probeer-), wat letterlijk ‘uit proberen’ betekent. Veelgebruikte varianten zijn “uitproberen” en “uitgetest/probeerde uit.”