transformatieketen

Een transformatieketen is een opeenvolging van transformaties die op een ingang wordt toegepast om een uitgang te verkrijgen. Het begrip benadrukt dat complexe resultaten vaak ontstaan door een reeks stap voor stap bewerkingen, waarbij iedere stap de toestand van de input wijzigt en doorgegeven wordt aan de volgende stap.

Toepassingsgebieden zijn divers. In de chemie en biochemie beschrijft de transformatieketen een reeks chemische reacties of enzymatische omzettingen waarbij een substraat via tussenproducten wordt omgezet in eindproducten. In informatietechnologie en datawetenschap verwijst de transformatieketen meestal naar een datapipeline: data worden verzameld of geëxtraheerd, getransformeerd (opschonen, normaliseren, feature engineering) en geladen in een doelsysteem, vaak aangeduid als ETL of ELT. In wiskunde en natuurkunde kan een transformatieketen slaan op een opeenvolging van transformaties (bijv. rotaties, schaleringen) die samen een samengestelde transformatie vormen.

Kenmerken van een transformatieketen zijn onder meer de volgorde-afhankelijkheid, modulariteit en herhaalbaarheid. Elke stap heeft input en output en vaak parameters die de bewerking sturen. Doorgaans wordt aandacht besteed aan foutafhandeling, monitoring en logging, en waar mogelijk kunnen stappen parallel worden uitgevoerd om efficiëntie te verbeteren.

Gerelateerde concepten zijn onder meer transformatieproces, datapipeline, workflow, metabolische pad en reactienetwerk. De term wordt in verschillende disciplines gebruikt, met als gemeenschappelijk kenmerk het beschrijven van een systematische opeenvolging van omzettingen die samen tot een gewenst eindresultaat leiden.