terugvoer

Terugvoer, ook wel feedback genoemd, is informatie die teruggegeven wordt aan de bron van een proces of systeem over de uitkomst van wat die bron heeft gedaan. Doel is de werking van het systeem te beïnvloeden zodat toekomstige acties beter aansluiten bij een gewenste toestand.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen negatieve terugvoer en positieve terugvoer. Negatieve terugvoer corrigeert afwijkingen ten opzichte van een setpunt en stabiliseert systemen; positieve terugvoer versterkt afwijkingen en kan leiden tot toenemende veranderingen of instabiliteit. Voorbeelden: een thermostaat die de verwarming uitschakelt zodra de kamer de gewenste temperatuur bereikt; in de endocriene en metabolische systemen zorgt insuline ervoor dat de bloedsuikerspiegel terugkeert naar een norm, wat een voorbeeld van homeostase is. Positieve terugvoer komt voor in processen zoals bloedstolling of bepaalde neurale circuits waarin een initiële prikkel wordt versterkt om sneller een reactie op te leveren.

Terugvoer verschijnt in vele domeinen. In de techniek wordt het gebruikt in regel- en besturingssystemen en in elektronica als feedback-lussen in versterkers of controllers. In de biologie en ecologie levert terugvoer signalen voor homeostase en populatiedynamiek. In organisaties en communicatie helpt terugvoer bij evaluatie, leren en verbetering.

Het terugkoppelingsproces omvat het meten van een output, het vergelijken met een gewenste waarde, het genereren van een foutsignaal en het inzetten van correctieve acties. Belangrijke aandachtspunten zijn tijdvertraging, ruis en biases, die de effectiviteit kunnen beïnvloeden en ongewenste oscillaties of overshoots kunnen veroorzaken.