stralingsbron

Een stralingsbron is een stof of een apparaat waaruit straling voortkomt. Straling kan ioniserend zijn, zoals röntgen- en gammastraling evenals alfa- en bèta-straling, of niet-ioniserend, zoals radiofrequenties, zichtbaar licht en infrarood. Stralingsbronnen worden in diverse sectoren toegepast, maar brengen ook risico’s met zich mee voor mens en milieu, afhankelijk van het type straling en de blootstelling.

Stralingsbronnen kunnen worden onderverdeeld in sealed sources (afgesloten bronnen) en unsealed sources (niet-afgesloten), afhankelijk van of de radioactieve stof in een verzegelde capsule zit. Ioniserende bronnen worden veelvuldig gebruikt in geneeskunde voor diagnostiek en radiotherapie, in de industrie voor nondestructief onderzoek en sterilisatie, en in wetenschappelijk onderzoek. Voorbeelden zijn cobalt-60 en cesium-137 in afgesloten bronnen, en technetium-99m of jodium-131 voor medische toepassingen. Niet-ioniserende bronnen omvatten apparaten die RF, microwaves, zichtbaar licht of infrarood leveren, zoals bepaalde lampen, lasers en communicatiesystemen.

Toepassingen van stralingsbronnen zijn onder meer medische beeldvorming en therapie, industriële kwaliteitscontrole, materiaalonderzoek en wetenschappelijke experimenten. Ook worden stralingsbronnen gebruikt in onderwijs en laboratoria om fundamentele processen te bestuderen.

Bescherming en regelgeving richten zich op het beperken van blootstelling volgens het principe van ALARA (as low as reasonably achievable). Dit omvat betrouwbare afscherming (bijvoorbeeld lood of beton), passende capsules of behuizingen, interlocks en dosimetrie. Voor transport en opslag bestaan strikte voorschriften en licenties; vele bronnen worden beheerd volgens nationale en internationale regels en dienen teruggenomen of verwerkt te worden door erkende organisaties.