risicometingen

Risicometingen is het proces om risico's te identificeren, te kwantificeren en te communiceren door de kans op en de impact van mogelijke gebeurtenissen te meten. Het doel is beter inzicht te krijgen in de onzekerheid rondom een situatie en gefundeerde beslissingen mogelijk te maken. Risicometingen kunnen kwalitatief zijn, met beschrijvende labels zoals laag/matig/hoog, of kwantitatief, waarbij numerieke waarden aan kans en impact worden toegekend.

Veelgebruikte benaderingen zijn onder meer de risico-matrix, waarin kans en impact worden gecombineerd tot een risicoscore; semi-kwantitatieve methoden zoals risicoscoring. Voor financiële en sommige industriële contexten bestaan kwantitatieve maatstaven zoals Expected Monetary Value (EMV), Value at Risk (VaR) en verwachte gebeurteniswaarde. In niet-financiële context spreken men soms van kans- en impactwaarden of van sectorspecifieke meetpunten. Daarnaast worden statistische maten zoals verwachtingswaarde, standaarddeviatie en betrouwbaarheidsintervallen gebruikt om onzekerheid te modelleren.

Het proces omvat risicobeoordeling, datapunten verzamelen uit historische incidenten, meetgegevens, audits en deskundige inschattingen. Modellen en simulaties, zoals Monte Carlo, helpen om onzekerheid te kwantificeren en verschillende scenario's te vergelijken. Kwalitatieve inschattingen kunnen biases bevatten; daarom is het belangrijk om aannames, datakwaliteit en gevoeligheden expliciet te maken.

Risicometingen worden toegepast in diverse sectoren, waaronder financiën, gezondheidszorg, industrie, infrastructuur en projectmanagement. Ze vormen vaak onderdeel van een breder risicomanagementraamwerk en leiden tot risicoregisters, prioriteiten en concrete maatregelen voor risicoreductie. Internationaal bestaan normen en kaders, zoals ISO 31000, die richtlijnen geven voor het integreren van risicometing in besluitvormingsprocessen en governance.