reproduktie

Reproduktie, in het dagelijkse taalgebruik vaak gespeld als reproductie, is het proces waardoor organismen nakomelingen produceren. Het doel is het behoud van een soort en de overdracht van genetische informatie aan toekomstige generaties. Reproduktie komt voor bij vrijwel alle levensvormen, maar de gebruikte mechanismen variëren sterk.

Er bestaan twee hoofdvormen: aseksuele en seksuele reproductie. Aseksuele reproductie berust op één ouder en levert genetisch identieke nakomelingen op, bijvoorbeeld door deling bij bacteriën of knopvorming bij sommige planten en schimmels. Seksuele reproductie combineert genetisch materiaal van twee ouders via gameten (cellen met de helft van het genetisch materiaal) en veroorzaakt genetische variatie doordat erfelijk materiaal wordt doorgegeven en gerecombineerd.

Bij dieren en planten spelen meiose en bevruchting een centrale rol. Meiose halveert het aantal chromosomen in de gameten en veroorzaakt recombinatie, waardoor nakomelingen genetisch verschillend zijn. Bevruchting kan intern of extern plaatsvinden, afhankelijk van de soort. Bij planten leidt bestuiving door wind of dieren meestal tot bevruchting en daarna tot zaden.

Reproduktie is ook betrokken bij ontwikkeling, zoals conceptie, zwangerschap en geboorte bij dieren en mensen. Bij mensen omvat het proces conceptie, embryonale ontwikkeling en de geboorte. Daarnaast spelen vruchtbaarheid en anticonceptie een rol in individueel en sociaal vlak.

Ecologisch en evolutionair heeft reproductie invloed op populatiegroei, genetische variatie en aanpassingsvermogen. Reproductiepatronen variëren tussen soorten, van snelle, talrijke nakomelingen tot meer verzorgde, minder talrijke nakomelingen.