psalmengezang

Psalmengezang verwijst naar de liturgische praktijk van het zingen van psalmen tijdens erediensten, met name binnen de Nederlandse en Vlaamse protestantse tradities. De gemeente zingt psalmen in metrische verzen uit een psalter of psalmboek, meestal zonder solistische uitvoeringen. Teksten zijn vaak vertalingen of parafrases van Bijbelse psalmen die zijn aangepast aan het meterpatroon, zodat zij gezamenlijk gezongen kunnen worden.

Historisch gezien ontstond psalmengezang sterk tijdens de Reformatie in de 16e eeuw, toen metrische psalters in brede kring werden ingevoerd. Via vertalingen en gestructureerde melodieën kon de gemeente psalmen gezamenlijk zingen. In Nederland en Vlaanderen speelde de Genevense Psalter en latere Nederlandse psalmbundels een sleutelrol. In veel kerken werd aanvankelijk a capella gezongen; in latere perioden kreeg orgelbegeleiding of andere instrumentale begeleiding een grotere rol in sommige tradities.

Muzikale kenmerken en uitvoering worden gekenmerkt door een duidelijke metrumstructuur en vaak eenvoudige, gemakkelijk te leren melodieën. De psalmnummers zijn zo geschreven dat de zang met regelmaat en hetzelfde ritme kan plaatsvinden. Harmonisatie kan variëren van eenvoudige drie- of vierstemmigheid tot beperkte begeleiding door orgel of klavecimbel; in strengere gemeenten bleef de gezangpraktijk soms vooral a cappella.

Hedendaags blijft psalmengezang in veel traditionele kerken een kernonderdeel van de eredienst, hoewel moderne kerkgebouwen ook veelgebruik maken van hedendaagse liederen en niet-metrische psalmen. Het blijft tevens een belangrijk erfgoed, met voortgaande vertalingen, bewerkingen en heruitgaven van psalters.

---