niettamelijk

Niettamelijk is een bijwoord in het Nederlands dat ongeveer betekent: niet helemaal of niet erg. Het ontstaat door de combinatie van de negatieve particel niet met tamelijk, een woord dat staat voor ‘redelijk’, ‘matig’ of ‘vrij duidelijk’. Daarmee geeft niettamelijk aan dat iets minder dan tamelijk is, vaak een zwakkere of wat terughoudende mate uitdrukking.

Spelling en gebruik

In moderne spelling is de gangbare vorm twee woorden: niet tamelijk. De vorm als één woord, niettamelijk, komt sporadisch voor in oudere teksten of in minder gangbare stijlgidsen, maar de twee-woordsvorm is de standaard. Niettamelijk wordt meestal toegepast voor adjectieven of bijwoorden die een gebrek aan voldoende mate aangeven, bijvoorbeeld: “Het is niet tamelijk duidelijk” of “De resultaten waren niet tamelijk bevredigend.” Het kan dienen als een zachtere of twijfelachtige nuance in formele of geschreven taal; in gesproken taal hoor je vaker “niet zo” of een directer oordeel.

Betekenisnuance

Tamelijk betekent doorgaans ‘vrij duidelijk, redelijk veel’. Niettamelijk verschuift dat net voorbij de grens van tamelijk, zodat de uitspraak wegneemt of снижает de mate. Het woord kan vergeleken worden met opties als enigszins, niet heel erg of niet zo, maar vervult een eigen nuance: niet tamelijk heeft vaak een formalere of terughoudende sfeer.

Synoniemen en tegenhangers

Synoniemen: enigszins, niet zo heel erg, niet heel veel. Tegenhanger/antoniem: tamelijk (zonder negatie), heel, volkomen.

Zie ook

Tamelijk; niet zo; enigszins.