methodiek

Methodiek is een Nederlandse term die verwijst naar een systematische verzameling methoden, technieken en procedures die samen een coherente aanpak vormen voor het uitvoeren van een taak, onderzoek of beroepspraktijk. De term heeft etymologische wortels in het Griekse methodos en wordt vaak gebruikt om de georganiseerde structuur achter een werkwijze aan te duiden, niet alleen een losse methode.

In tegenstelling tot een enkele methode beschrijft een methodiek de gehele aanpak, inclusief doelbepaling, plan van aanpak, dataverzameling en analysemethoden, kwaliteitsnormen, documentatie en evaluatie. Een methodiek biedt daarmee een randvoorwaardenpakket voor professionaliteit, herhaalbaarheid en zorgvuldige verantwoording van handelen.

Methodieken komen voor in diverse domeinen, zoals onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijk werk, onderzoek en project- of procesmanagement. Voorbeelden zijn didactische methodieken in het onderwijs, werkinstrumenten en zorgtrajecten in de gezondheidszorg, en onderzoeksontwerp- of organisatieontwikkelingsmethodieken. Een methodiek bevat doorgaans elementen als doelstelling, stappenplan, rollen en verantwoordelijkheden, tijdschema, gebruikte hulpmiddelen, registratie en evaluatie.

Ontwikkeling en onderhoud van methodieken vallen onder methodiekontwikkeling en implementatie, met aandacht voor training, kwaliteitszorg en bijstelling op basis van evaluatie en veranderende omstandigheden. Een sterke methodiek bevordert consistentie en transparantie, maar kan in de praktijk ook te rigide worden als deze onvoldoende wordt aangepast aan context, complexiteit of innovaties.