lichtbeheersing

Lichtbeheersing is het vakgebied dat zich bezighoudt met het regelen en sturen van licht in en rond gebouwen en openbare ruimten. Het omvat zowel daglichtregulering als kunstmatig licht. De voornaamste doelen zijn het leveren van voldoende en comfortabel licht voor taken, het waarborgen van veiligheid en visueel comfort, en tegelijkertijd het energieverbruik en lichtvervuiling te beperken.

De uitvoering van lichtbeheersing berust op metingen, regels en technologie. Belangrijke elementen zijn sensoren (bewegings- en aanwezigheidsmelders, daglichtsensoren), regelregels (tijdfuncties, daglichtafhankelijke regeling, instellingen voor scènes) en regelingen (dimmers, zonwering, regelaars). Systemen kunnen centraal worden aangestuurd of lokaal functioneren. Communicatieprotocollen zoals DALI, KNX en DMX maken het mogelijk om meerdere armaturen en apparaten samen te bedienen.

Lichtbeheersing omvat diverse technieken. Daglichtbeheer beoogt het optimaal benutten van natuurlijk licht en het beperken van overtollige zoninstraling via raamwerk, zonwering en reflectoren. Kunstmatig licht wordt geregeld via dimmen, tunable white (kleurtemperatuurregeling) en scenebeheer, afgestemd op taak- en comfortbehoefte. Doel is energiebesparing door afstemming op actuele behoefte en aanwezigheid, terwijl tegelijk visuele prestaties, kleurweergave en biologische effecten van licht worden meegewogen.

Toepassingsgebieden zijn kantoren, onderwijsinstellingen, zorginstellingen, detailhandel en straatverlichting. Ontwerp en beheer maken gebruik van simulaties en metingen om gewenste verlichtingsniveaus en comfortcriteria te realiseren. Regelgeving en normen op het gebied van energie-efficiëntie en lichtkwaliteit spelen een belangrijke rol.