lichaamsoppervlakte

Lichaamsoppervlakte (BSA, body surface area) is de geschatte oppervlakte van de huid van een persoon, uitgedrukt in vierkante meters (m²). BSA wordt veel gebruikt in de geneeskunde omdat het beter correleert met fysiologische parameters zoals bloedvolume, nierfunctie en metabole behoefte dan alleen gewicht.

BSA wordt vaak gebruikt voor het berekenen van medicatiedoseringen (vooral cytostatica), het normaliseren van hartminuutvolume tot de cardiale index (hartminuutvolume gedeeld door BSA) en bij beoordeling van verbrandingsoppervlaktes. In onderzoek en klinische praktijk worden nomogrammen, tabellen of formules gebruikt om BSA te schatten.

Bekende formules zijn de Du Bois-formule (BSA = 0,007184 × gewicht^0,425 × lengte^0,725, gewicht in kg, lengte in cm) en de eenvoudige Mosteller-formule (BSA = vierkantswortel[(lengte(cm) × gewicht(kg)) / 3600]). Er bestaan ook alternatieve formules (Haycock, Gehan & George) die in specifieke populaties of leeftijdsgroepen gebruikt worden.

Beperkingen van BSA-berekeningen zijn onder meer onnauwkeurigheid bij extreme lichaamsbouw en veranderingen in lichaamscompositie (obesitas, cachexie). Voor kinderen worden aangepaste formules of tabellen gebruikt. Bij het toedienen van schadelijke geneesmiddelen blijft klinisch oordeel en individuele monitoring essentieel; BSA is een hulpmiddel, geen absolute maatregel. Historisch werd BSA in het begin van de 20e eeuw geïntroduceerd en sindsdien geïntegreerd in veel medische richtlijnen.