laagvorming

Laagvorming is het proces waarbij in gesteente, sediment of bodem opeenvolgende lagen ontstaan. Deze lagen, of bedden, geven weer hoe materiaal in de tijd is afgezet of hoe chemische en biologische processen de samenstelling van het materiaal hebben beïnvloed. Laagvorming komt voor in verschillende natuurlijke omgevingen en kan verschillen in dikte, samenstelling en textuur tonen.

In de geologie en sedimentologie ontstaat laagvorming door periodieke deposities. Elke bed reflecteert een depositiesgebeurtenis of een fase van sedimentaanvoer en kan bestaan uit verschillende korrelgroottes, mineralen of organisch materiaal. Laminale laagvorming bestaat uit dunne, fijn verdeelde lagen, terwijl dikke bedden vaak bij hogere energieniveaus of snelle afzetting ontstaan. Een bekend voorbeeld zijn varves, jaarlijkse lagen die in bekkens van gletsjermeren ontstaan.

In de bodemkunde wordt laagvorming pedogenetisch verklaard. Hier ontstaan horizonten door processen zoals uitloging, illuviatie en de accumulatie van organisch materiaal. Voorbeelden zijn de O-, A-, B- en C-horizons. Deze bodemlagen weerspiegelen lange termijn bodemontwikkeling onder invloed van klimaat, organisme en aardechemie.

Factoren die laagvorming beïnvloeden zijn onder meer veranderingen in energie van het medium, variaties in materiaalaanvoer, chemische precipitatie, biologische activiteit en vervolgens diagenese of metamorfose die de oorspronkelijke lagen kan versterken of veranderen.

Het bestuderen van laagvorming helpt bij het reconstrueren van omgevingen uit het verleden, klimaat en sedimentbron, en ondersteunt stratigrafie en dateringsmethoden zoals varvechronologie. Zie ook stratigrafie, sedimentologie en bodemkunde.