kolesteroldür

Kolesteroldür, kolesterol olarak da bilinen, hayvansal hücre zarlarının önemli bir bileşeni olan bir sterol türüdür. Yaşam için hem hayati rol oynar hem de bazı hastalık riskleriyle ilişkilendirilebilir. Kolesterol hem kendi vücutta sentezlenir hem de besin yoluyla alınır.

Kimyasal olarak kolesterol serbest (free) bir sterol olup uzun hidrokarbon iskeletinden oluşur. Vücudun taşıyıcıları olan lipoproteinler aracılıyla kan dolaşımında ilerler; LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein) ve HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein) gibi formlarda taşınır. Kolesterol ester­lendiğinde depolanabilir.

Hücre zarının akışkanlığını ve bütünlüğünü sağlar; bazı steroid hormonlarının, safra asitlerinin ve D vitamini üretiminin öncüsüdür. Deri üzerinde UV ışınlarıyla 7-dehidrokolesterol'den D vitamini üretimine katkıda bulunur.

Vücut çoğu kolesterolü endojen olarak karaciğerde mevalonat yolu ile sentezler ve düzenler; diyetle alınan kolesterol de katkıda bulunur. Sentez HMG-CoA redüktaz enzimi bu süreci kontrol eder; PCSK9 gibi mekanizmalar LDL reseptörlerini etkileyerek plazma kolesterol düzeylerini belirler.

Normal kolesterol düzeyleri vücudun çeşitli fonksiyonları için önemlidir; ancak yüksek LDL veya düşük HDL düzeyleri ateroskleroz ve kardiyovasküler riskle ilişkilendirilir. Yönetim genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaçlar içerir.