kardiyovasküler

Kardiyovasküler sistem, kanı vücut boyunca pompalayan ve damarlar aracılığıyla taşıyan yapılar topluluğudur. Kalp, damarlar ve bu damarların oluşturduğu dolaşım ağından oluşur. Görevi, hücresel metabolizmayı desteklemek ve atık maddeleri uzaklaştırmaktır.

Anatomik olarak kalp, dört odadan oluşur: sağ ve sol kulakçıklar ile sağ ve sol karıncıklar. Kalpten çıkan arterler kanı organlara pompalar; venler kanı kalbe getirir. Pulmoner dolaşım akciğerlere oksijen için hizmet verir, sistemik dolaşım ise oksijenli kanı tüm vücuda taşır.

Kalp, elektriksel iletimiyle ritmi ve kasılma sırasını koordine eder. Sinüs düğümüyle başlayan elektrik uyarıları AV düğümünden iletilir ve kalp pompalanmayı sürdürür. Dolaşım, kapillerlerde gaz değişimini gerçekleştirir ve damar direnci kan basıncını belirler.

Kardiyovasküler hastalıklar önemli bir sağlık sorunudur. Koroner arter hastalığı, hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği, kardiyomiyopati ve ritim bozuklukları yaygındır. Risk faktörleri arasında sigara, obezite, diyabet, yüksek kolesterol ve fiziksel hareketsizlik bulunur.

Tanı ve tedavi, EKG, ekokardiyografi, stres testleri ve kan testlerini kapsar. Tedavide yaşam tarzı değişiklikleriyle başlanır; ilaçlar (beta blokerler, ACE inhibitörleri, statinler) kullanılır ve gerektiğinde endovasküler müdahaleler (anjiyoplasti, stent yerleştirme) veya koroner bypass ameliyatı gibi cerrahi seçenekler uygulanır.

Önleyici önlemler, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara bırakma ve tansiyon ile kolesterol kontrolünü içerir. Kardiyovasküler sağlık için erken tanı ve düzenli takip önemlidir.