hücre

Hücre, yaşamın temel birimidir ve tüm canlılar bu yapı üzerinde inşa edilmiştir. Tek hücreli organizmalardan çok hücreli organizmalara kadar tüm canlılar, kendi içinde belirli fonksiyonları yerine getiren hücrelerden oluşır. Hücre teorisi olarak bilinen temel ilkeler, modern biyolojinin kavramsal temelini oluşturur: her organizma hücrelerden meydana gelir, hücreler bağımsız işlev gören yaşam birimleridir ve yeni hücreler mevcut hücrelerden türeyerek oluşur.

Yapı ve temel bileşenler bakımından hücreler, çekirdekli ökaryotlar ve çekirdeksiz prokaryotlar olarak iki ana gruba ayrılır. Hücre zarının çevrelediği sitoplazmada organeller bulunur; ribozomlar protein sentezini, endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtıyağ ve proteinlerin işlenmesini sağlar. Mitokondri enerji üretimini gerçekleştiren hücrelerin “enerji santralleri”dir. Bitki, alg ve bazı bakterilerde kloroplastlar fotosentez yapar; bitkilerde ayrıca hücre çeperi, selüloz içerir ve büyük merkezi vakuol bulunabilir. Hayvan hücreleri ise genellikle daha esnek bir yapıya sahip olup lizozomlar tarafından sindirim süreçlerine katılır.

Prokaryotlar DNA’sını sitoplazmada serbestçe taşıyan çekirdekçik yapıdan yoksundur ve genetik materyali nukleoid bölgesinde bulunur; ökaryotlar ise zarla çevrili bir çekirdeğe sahiptir. Hücreler enerji üretimi, metabolik imler, uyaranlara yanıt, çoğalma ve gelişim süreçlerinde görev alır. Hücre bozuklukları, kanser, enfeksiyonlar gibi durumlar biyolojik düzeyde hastalıkların temelini oluşturabilir. Hücre biyolojisi, tıp, biyoteknoloji ve ekoloji gibi alanlarda merkezi bir kavramdır.