klokwijziging

Klokwijziging is het periodiek verzetten van de klok met één uur om de tijd af te stemmen op de seizoenen en op natuurlijk licht. In veel landen gebeurt dit tweemaal per jaar: in het voorjaar gaat de klok één uur vooruit (zomertijd), in het najaar gaat de klok weer één uur terug (wintertijd of standaardtijd). De praktijk staat bekend als daylight saving time in het Engels.

Zomertijd probeert meer daglicht in de avonduren te behouden, wat volgens voorstanders kan bijdragen aan minder energieverbruik en betere benutting van daglicht. Wintertijd daarentegen zorgt ervoor dat ’s ochtends eerder licht is, wat het ochtendverkeer en het sociale leven in wintermaanden kan vergemakkelijken. In de praktijk levert klokwijziging uiteenlopende resultaten op en de voordelen zijn onderwerp van debat.

Historisch gezien werd klokwijziging in veel regio’s ingevoerd of heringevoerd tijdens de 20e eeuw, vaak vanwege energiebesparing tijdens periodes zoals de oliecrises. Daarnaast brengt het praktische nadelen mee: verstoring van slaap en ritmes, mogelijke gezondheids- en veiligheidsproblemen, en economische verstoring door aanpassing van schema’s en systemen.

In de Europese Unie is er lange tijd discussie geweest over het afschaffen van de klokwijzigingen. Lidstaten kregen de mogelijkheid om permanent een van de twee tijden te kiezen, maar er is nog geen gezamenlijke, permanente oplossing doorgevoerd, waardoor klokkwijzigingen in de meeste EU-landen nog steeds plaatsvinden. Buiten de EU blijven klokkwijzigingen in veel landen gebruikelijk, al zijn er ook plaatsen die permanente tijd hebben gekozen.