gonadotropowych

Gonadotropowe hormony, znane potocznie jako gonadotropiny, to para hormonów peptydowych produkowanych w przednim płacie przysadki mózgowej. W organizmie człowieka dominują dwa hormony: hormon folikulotropowy (FSH) i hormon luteinizujący (LH). Razem regulują funkcje gonad – jajników u kobiet i jąder u mężczyzn. W wielu kontekstach terminy gonadotropiny i gonadotropowe hormony bywają używane zamiennie.

Źródłem tych hormonów są komórki gonadotropowe przysadki; uwalnianie FSH i LH jest inicjowane przez gonadoliberynę GnRH z podwzgórza i odbywa się w sposób pulsacyjny. Produkcja i wydzielanie gonadotropin podlega złożonej regulacji zwrotnej przez hormony płciowe (estrogen, progesteron, testosteron) oraz, w pewnych okresach, przez hormony stresu.

Funkcje gonadotropicznych hormonów różnią się między płciami. U kobiet FSH stymuluje rozwój pęcherzyków jajnikowych i syntezę estrogenów; LH wywołuje owulację i tworzenie ciałka żółtego, które produkuje progesteron. U mężczyzn FSH działa na komórki Sertoliego, wspomaga spermatogenezę, natomiast LH pobudza komórki Leydiga do syntezy testosteronu. Wspólnie gonadotropiny wpływają na cykl rozrodczy i płodność.

Zastosowania kliniczne obejmują leczenie zaburzeń osi gonadotropowej, takich jak hipogonadyzm, preparatami gonadotropin (rekombinowane FSH i LH lub hMG). W medycynie rozrodczej gonadotropiny stosuje się w protokołach stymulacji cykli zapłodnienia pozaustrojowego (IVF) i leczeniu niepłodności. Nadmierna aktywność gonadotropowa może prowadzić do powikłań, takich jak zespół hiperstymulowania jajników.