glutationowej

Glutation (GSH) to tripeptyd zbudowany z aminokwasów: L-glutaminianu, cysteiny i glicyny. Stanowi jeden z najważniejszych wewnątrzkomórkowych przeciwutleniaczy, chroniący komórki przed utlenieniem poprzez neutralizowanie reaktywnych form tlenu i utrzymanie redoksu. Wspiera także reakcje detoksykacyjne, będąc donorem grupy glutationowej w koniugacjach z electrophilami katalizowanych przez enzymy z rodziny glutation S-transferaz (GST). W stanie utlenionym glutation tworzy disiarczek GSSG; stosunek GSH do GSSG odzwierciedla stan redoks komórki.

Produkcja glutationu zachodzi dwustopniowo w cytoplazmie. Pierwszy etap obejmuje enzym γ-glutamylocysteinylotransferazę (GCL), który łączy glutaminian z cysteiną, tworząc γ-glutamylocysteinę. Drugi etap prowadzi glutation syntetaza, dodająca glicynę. Cysteinę uważa się za ograniczający czynnik w syntezie glutationu.

Glutation występuje najintensywniej w wątrobie, nerkach i sercu, ale obecny jest we wszystkich komórkach i w postaci niskiego poziomu we krwi. Po stronie pożywienia glutation nie jest zazwyczaj bezpośrednio wchłaniany w dużych ilościach; organizm syntetyzuje go endogennie. Pozytywne efekty w podniesieniu poziomu GSH często uzyskuje się poprzez podawanie prekursorów, takich jak N-acetylocysteina (NAC), które wspomagają syntezę glutationu.

W praktyce klinicznej glutation bywa używany jako terapia wspomagająca w ostrych nadmiernych uszkodzeniach wątroby, na przykład w przedawkowaniu paracetamolu, gdzie uzupełnia zapasy GSH. Badania nad szerokim zastosowaniem glutationu są mieszane; wpływ na choroby neurodegeneracyjne pozostaje przedmiotem badań. Stosowanie glutationu jest zwykle bezpieczne przy zalecanych dawkach; wysokie dawki mogą powodować dolegliwości żołądkowe, a leczenie prekursorami może mieć różne skutki uboczne. Terminem powiązanym z przetwarzaniem i funkcją jest glutationowa redoks, czyli procesy zależne od GSH/GSSG.