formulematige

Formulematige is een Nederlandse bijvoeglijk naamwoordsvorm die wordt gebruikt om aan te geven dat iets kenmerkt door of uit bestaande formules of vaste patronen komt. Het is afgeleid van het zelfstandig naamwoord formule, met het achtervoegsel -matige dat aanduidt ‘terwijl’, of ‘achtig’. In die zin beschrijft formulematige taal, teksten of werkwijzen die grotendeels op vooraf vastgestelde formules of clichés rusten.

In taal- en schrijfcontexten duidt formulematige formulering op een mechanische, voorspelbare stijl waarin concepten vaak ondergeschikt zijn aan het toepassen van memorabele formules of vaste zinnen. In wetenschappelijke en technische contexten kan het neutraal of descriptief worden gebruikt om een methode aan te geven die hoofdzakelijk uit gestandaardiseerde formules bestaat, bijvoorbeeld een formulematige uitleg of formulematige berekening.

Formulematige uitdrukkingen kunnen zowel neutraal als kritiek geladen zijn, afhankelijk van de context en toon. Kritiek komt vaak voort uit het gebrek aan diepgang, originaliteit of kritisch denkwerk, terwijl professionals het woord ook kunnen gebruiken om efficiëntie en transparantie in processen te benadrukken. Verwante termen zijn standaardmatig, cliché-achtig en mechanisch; in het Engels spreekt men van formulaic.

Zie ook: formule, standaardisatie, procedureel denken. Etymologie: afgeleid van formule en het suffix -matig. De term komt veel voor in hedendaagse Nederlandse publieke en academische taal om een karakteristiek van toon of aanpak aan te geven.

---