extravagantie

Extravagantie is een begrip uit het Nederlands dat wordt gebruikt om gedrag, uitingen of verschijnselen te beschrijven die verder gaan dan wat noodzakelijk of functioneel is. In het dagelijks taalgebruik verwijst het vaak naar opvallende luxe die is bedoeld om indruk te maken of sociale status te tonen, of naar decoratie en uitbundigheid die meer draait om esthetiek dan om bruikbaarheid.

De term stamt via het Franse extravagance en het Latijnse extravagantia. Uit het Latijn komen ex- 'uit' en vagāre 'rondzwerven', waarmee het idee van buiten de norm bewegen wordt uitgedrukt.

Toepassingsgebieden zijn onder meer de consumenteneconomie, mode, interieur en architectuur, maar ook evenementen en kunst. Extravagantie kan verwijzen naar pompeuze vormgeving, rijk materiaalgebruik en theatrale presentaties die verder gaan dan louter functionaliteit en die vooral indruk en beleving zijn.

De waardering ervan varieert: het kan bewonderd worden als expressieve creativiteit en vakmanschap, maar ook bekritiseerd als verspilling, oppervlakkigheid of een teken van sociale ongelijkheid. In maatschappelijke discussies speelt extravagantie een rol bij vragen over duurzaamheid en de rol van luxe in de economie.

Zie ook: opulentie, luxe, versiering, overdaad, statusdisplay.