epistatisch

Epistatisch is een term uit de genetica en verwijst naar epistasis, ook wel epistase. Dit is een interactie tussen twee of meer genen waarbij de expressie of het fenotype van het ene gen wordt beïnvloed door een ander gen. Daardoor kunnen de effecten van afzonderlijke genetische varianten niet eenvoudig worden opgeteld en kan een genotype een fenotype veroorzaken dat niet rechtstreeks uit de som van de individuele genen volgt.

Epistasis kan leiden tot fenotypische ratios die afwijken van eenvoudige Mendeliaanse patronen, bijvoorbeeld in dihybride kruisingen waar bepaalde genparticipaties elkaars effecten maskeren of versterken. Recessieve of dominante epistases kunnen verschillende aspecten van een organisme beïnvloeden, zoals pigmentatie, ontwikkeling of metabolische routes. Epistatisch gedrag is een belangrijke complicatie bij genetische kaartlegging, QTL-analyses en selectieprogramma's in planten en dieren.

De term epistatisch wordt in het Nederlands gebruikt als bijvoeglijk naamwoord om naar deze interacties te verwijzen. In bredere zin kan epistase ook worden besproken in theoretische contexten zoals genetische netwerken en evolutie, waar niet-lineaire interacties de gevolgtrekkingen over erfelijkheid en selectie beïnvloeden.

Zie ook: epistasis, epistase, genetische interactie.