emisyalar

Emisyalar, bir sistemin atmosferaya saldığı gazlar, partiküller ve diğer kirleticilerdir. İnsan faaliyetleriyle ortaya çıkan emisyalar, enerji üretimi, ulaşım ve sanayi süreçlerinden yoğunluk kazanır; doğal kaynaklar da belirli durumlarda emisyon kaynağı olabilir. Hava kalitesi ve iklim değişikliği üzerinde önemli rol oynarlar ve çeşitli politikalarla izlenir ve azaltılmaya çalışılır.

Başlıca türler, sera gazı emisyonları (CO2, CH4, N2O ile fluorlu gazlar), hava kalitesi kirleticileri (SO2, NOx, CO) ve PM olarak adlandırılan partiküller ile uçucu organik bileşikler VOC’lerdir. Sera gazları iklim değişikliğine neden olur; partikül ve NOx gibi kirleticiler ise yerel hava kalitesini etkiler.

Kaynaklar çok çeşitlidir: enerji üretimi (elektrik ve ısı üretimi), ulaşım (araçlar, uçaklar), sanayi prosesleri, tarım ve arazi kullanımı, atık yönetimi. Sektörel paylaşım ülkeden ülkeye değişir ve politikalar bu yapıyı etkiler.

Emisyonlar genelde metrik ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) cinsinden ifade edilir. Ulusal emisyon envanterleriyle izlenir; ölçüm cihazları, sensörler ve keşifle hesaplanan değerlerle takip edilir. Emisyon faktörleri ve modeller, hesaplamalarda kullanılır; raporlama süreçleri, uluslararası standartlara uygun biçimde yürütülür.

Uluslararası düzeyde Paris Anlaşması ve diğer çerçeveler, emisyon azaltım hedeflerini belirler. Ülkeler, enerji verimliliğini artırma, temiz enerjiye geçiş, karbon fiyatlandırması ve emisyon ticaret sistemleri gibi araçlarla emisyonlarını azaltmayı hedefler.