eenovergang

Een overgang is een proces waarbij iets van een toestand, toestand of situatie verandert naar een volgende. Het begrip geldt als generieke aanduiding in zowel wetenschappelijke als alledaagse contexten en kan verwijzen naar veranderingen in eigenschappen, structuur, tijdsduur of identiteit. De oorsprong ligt in het werkwoord overgaan, wat letterlijk “van de ene toestand naar de andere gaan” betekent.

In de natuur- en scheikunde verwijst een overgang vaak naar verschuivingen tussen fasen, zoals vast, vloeibaar en gasvormig, wanneer stof onder invloed van temperatuur of druk een andere toestand aanneemt. In de biologie kunnen overgangsprocessen betrekking hebben op ontwikkeling en groei, zoals metamorfose of de fases in een levensloop. In sociale wetenschappen en het bedrijfsleven beschrijven overgangsprocessen transities: van beleid naar praktijk, van een situatie naar een nieuw beleid, of van een organisatiecultuur naar een andere. Op persoonlijk vlak komt de uitdrukking ook voor bij veranderingen zoals een genderovergang (gender transition) of grote levensfasen zoals de menopauze, die in het dagelijks taalgebruik soms als “de overgang” worden aangeduid.

Kenmerken van een overgang zijn onder meer het veranderingsdoel, een tijdpad, betrokken partijen en de noodzakelijke aanpassingen in systemen en praktijken. Succesvolle overgangen vragen om zorgvuldige planning, heldere communicatie, participatie en evaluatie, met aandacht voor continuïteit en welzijn van betrokkenen.