coherentiegedrag

Coherentiegedrag is een term die in Nederlandse vakliteratuur wordt gebruikt om het gedrag van een systeem te beschrijven waarin de onderdelen een consistente fase-relatie of een gecoördineerde toestand behouden. Het begrip coherentie verwijst naar de mogelijkheid van vaste fase-relaties of onderlinge afstemming tussen componenten, bijvoorbeeld tussen golfdeeltjes of onderdelen van een systeem. Coherentiegedrag kan dan slaan op hoe een systeem coherentie behoudt of verliest onder de invloed van verstoringen of interacties met de omgeving.

In de natuurkunde wordt coherentie vaak gevat in termen als interferentie, faserelaties en coherentie-tijd. Niet-klassieke systemen zoals fotonen in een optisch caviteit of superconducting qubits in een quantumcomputer vertonen coherentie wanneer hun quantumtoestanden langdurig in coherente superposities blijven. Verstoringen zoals warmte of interacties met de omgeving leiden tot decoherentie, waardoor de coherentie verdwijnt. De tijdsduur waarin coherentie behouden blijft, de coherentie-tijd, en de afstand waarover de fase-relaties bewaard blijven, de coherentie-lengte, zijn belangrijke meetbare parameters.

Toepassingsgebieden zijn onder meer quantum-optica, quantum-informatie en nanoscale-systemen; technieken zoals isolatie, foutcorrectie en dynamische decoupling worden toegepast om coherentie te behouden. In experimentele opstellingen met interferentie en in metingen van zichtbaarheid en correlaties worden coherentie-eigenschappen gekarakteriseerd. In bredere zin kan coherentiegedrag ook verwijzen naar collectieve afstemming: in biologische systemen naar coherente energieoverdracht en in organisaties naar afstemming van doelen, communicatie en besluitvorming om fragmentatie te voorkomen.

Zie ook: coherentie, decoherentie, interferentie.