bladwijzers

Een bladwijzer is een marker die dient om een lezerspositie in een boek of document aan te geven. De term verwijst naar zowel fysieke markeringen die in een boek worden geplaatst als naar digitale bladwijzers die worden opgeslagen in software. In de meeste Nederlandse teksten onderscheidt men ook tussen een fysieke bladwijzer en een digitale bladwijzer die in bijvoorbeeld een webbrowser of e-reader wordt gebruikt.

Fysieke bladwijzers komen in verschillende vormen en materialen. Veelvoorkomend zijn papieren of kartonnen bladwijzers, stoffen lintjes en metalen clips. Sommige bladwijzers zijn elastisch en blijven tussen de pagina’s hangen, andere zijn losse kaarten of roosters die tussen de pagina’s worden gestoken. Bijzonderheden zoals ontwerpen met humor of illustraties komen veel voor bij cadeau- en promotie-edities. Hoewel veel lezers nog altijd het kopieerwerk gebruik maken door hoekjes van pagina’s te vouwen of “dog ears” te maken, wordt dit in bibliotheek- en onderhoudsomgevingen vaak ontraden.

Digitale bladwijzers bestaan in webbrowsers, e-readers en andere documentapplicaties. Ze slaan URL’s of posities in documenten op zodat gebruikers later kunnen hervatten waar ze gebleven zijn. Digitale bladwijzers kunnen vaak worden gesynchroniseerd tussen apparaten, voorzien van titels, notities en tags, en helpen bij het organiseren van leeslijstjes of onderzoeksverwijzingen.

Historisch gezien werden bladwijzers gebruikt om de leesvolgorde te bewaren en vooruitgang vast te leggen. In de loop der tijd evolueerden ze van eenvoudige fysieke markers naar geavanceerde digitale functies die bij digitale media horen.