aardatmosfeer

Aardatmosfeer is de dunne laag gas die de aarde omhult en een cruciale rol speelt in het beschermen van het leven, het regisseren van het klimaat en het mogelijk maken van het dagelijks weer. De atmosfeer bestaat hoofdzakelijk uit stikstof (N2) circa 78% en zuurstof (O2) ongeveer 21%, met kleinere hoeveelheden argon, kooldioxide (ongeveer 0,04%), neon, helium, waterdamp en andere rijkdommen. Waterdamp varieert sterk met temperatuur en vochtigheid, en is een belangrijke drijver van het klimaat en het weer.

De atmosfeer is onderverdeeld in verschillende lagen die worden gekenmerkt door temperatuurveranderingen en chemische processen: troposfeer, stratosfeer, mesosfeer, mesosfeer, thermosfeer en exosfeer. De troposfeer ligt het dichtst bij het aardoppervlak (ongeveer 8 tot 15 km hoogte, afhankelijk van breedte) en bevat het grootste gedeelte van het water en de weersverschijnselen; de temperatuur daalt over het algemeen met hoogte. In de stratosfeer, tot ongeveer 50 km, stijgt de temperatuur door de ozonlaag die UV-straling absorbeert. De mesosfeer volgt, waarbij de temperatuur opnieuw daalt. De thermosfeer kent een opmerkelijk hoge temperatuur door aanhechting van zonnewind, terwijl de exosfeer geleidelijk overgaat in de ruimte.

De aardatmosfeer vervult belangrijke functies zoals bescherming tegen schadelijke straling, regulering van temperatuur via het broeikaseffect en de watercyclus, en ondersteuning van het leven. De ozonlaag in de stratosfeer vermindert UV-straling, en menselijke activiteiten hebben de samenstelling van de atmosfeer beïnvloed, bijvoorbeeld door verhoogde CO2-concentraties. Observaties komen van satellieten, weersondes en ballonmetingen.