aanpassingsmiddelen

Aanpassingsmiddelen verwijst naar maatregelen, instrumenten of middelen die ingezet worden om het risico van schade door veranderingen in omstandigheden te verminderen of te beheersen. Het concept wordt vooral gebruikt in de context van klimaatverandering, maar is ook van toepassing op andere vormen van risico, zoals overstromingen, droogtes, economische schokken of maatschappelijke transities. In de wetenschappelijke literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen technologische, organisatorische, sociale en financiële aanpassingsmiddelen.

Technologische aanpassingsmiddelen omvatten infrastructuur die bestand is tegen extreme weersomstandigheden, zonnepanelen, water­opslagoplossingen en slimme irrigatiesystemen. Organisatorische maatregelen betreffen organisatorische veranderingen binnen bedrijven of overheidsinstanties, zoals het aanpassen van productieprocessen of het herstructureren van supply chains. Sociale aanpassingsmiddelen zijn gericht op kennisdeling, bewustwording, bewustzijn en het aanpassen van gedragingen, bijvoorbeeld door het bieden van educatie en trainingen aan gemeenschappen. Financiële anpassingsmiddelen bestaan uit verzekeringen, staatsleningen, subsidies en markt­gedreven instrumenten zoals klimaatgerelateerde obligaties.

Deze middelen worden vaak gecombineerd binnen een geïntegreerd adaptatieplan. Hoe de omvang, de prioritering en de mate van participatie variëren, hangt af van de lokale context, de beschikbare middelen en de doelstellingen van een organisatie of maatschappij. Het doel is om kwetsbaarheid te verkleinen en veerkracht te vergroten, zodat systemen – of dat nu natuurlijke, sociale of economische systemen zijn – beter kunnen blijven functioneren in een veranderend wereld.