Verwekkende

Verwekkende is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord afgeleid van verwekken. Het betekent ‘dat iets veroorzaakt of teweegbrengt’ en wordt vooral gebruikt in wetenschappelijke en medische contexten. In die contexten komt het vaak voor in samenstellingen zoals verwekkende factor of verwekkende prikkel, waarin het aangeeft dat de genoemde factor een reactie, ziekte of fysiologisch proces teweegbrengt.

Het woord is afgeleid van verwekken, met het voorvoegsel ver- dat een causatieve betekenis toevoegt. Wekken betekent oorspronkelijk ‘opwekken’ of ‘ontwaken’, en verwekken heeft de nuance van ‘tot bestaan brengen’. De vorm verwekkende fungeert als een bijvoeglijk naamwoord en past zich aan het zelfstandig naamwoord aan in getal en geslacht.

Het gebruik is doorgaans technisch en in het dagelijkse taalgebruik komt verwekkende zelden voor. Vaak worden in moderne stijl begrippen als inducerend of causatief gebruikt. Voor medische en biologische contexten is het relevant in termen als verwekkende factoren (die een ziekte of reactie kunnen veroorzaken) of verwekkende prikkels (stimuli die een reactie opwekken). De verwante term verwekker verwijst meestal naar de ziekteverwekker, de agent die een ziekte veroorzaakt.

Voorbeelden: “Een verwekkende prikkel kan een immuunrespons opwekken.” “Onderzoekers identificeerden verschillende verwekkende factoren die bijdragen aan de ziekteontwikkeling.”