Trefwoorden

Trefwoorden zijn korte woorden of korte zinnen die de inhoud van een document samenvatten en gebruikt worden om het document terugvindbaar te maken in zoeksystemen, bibliotheekcatalogi en andere databanken. Ze dienen als aanknopingspunten voor het vinden van relevante informatie en helpen bij het organiseren van collecties.

Trefwoorden kunnen op verschillende manieren ontstaan. In bibliotheken en databanken worden ze vaak toegekend door indexeerders of auteurs en kunnen ze uit een gecontroleerde woordenschat komen (zoals MeSH of een lokale thesaurus). In websites en blogs bestaan trefwoorden vaak uit vrije tags die gebruikers of beheerders zelf toevoegen. Het gebruik van gecontroleerde vocabularia vergroot de consistentie en maakt zoekopdrachten beter te combineren met hiërarchische relaties; vrije trefwoorden geven meer flexibiliteit maar kunnen leiden tot synonieme of variantielekken.

Doel en gebruik. Trefwoorden verbeteren vindbaarheid, ondersteunen gerichte zoekopdrachten en sturen navigatie zoals facetten en gerelateerde termen. Ze vormen ook een brug naar taxonomieën en thesauri, waarin trefwoorden gerelateerd zijn aan bredere of nauwere termen en aan verwante termen.

Kernkwaliteiten en praktijktips. Kies relevante en specifieke termen, vermijd overgenerieke woorden, en limit het aantal trefwoorden per document tot een kernset. Houd rekening met meervoudsvormen en meertalige equivalente termen waar nodig. Het onderscheid tussen trefwoorden (indexterms) en zoekwoorden (gebruikersinvoer) is belangrijk: trefwoorden zijn bedoeld voor indexering, zoekwoorden zijn wat gebruikers invullen bij een zoekopdracht.

Voorbeeld. Een artikel over klimaatverandering kan trefwoorden krijgen zoals klimaatverandering, opwarming van de aarde, milieu en klimaatbeleid.