Tomografie

Tomografie is een beeldvormingstechniek die dwarsdoorsneden of volumes van een object weergeeft door meetgegevens die variëren met de kijkrichting of diepte. Via reconstructie worden interne structuren zichtbaar en kan men in drie dimensies bekijken. Tomografieën leveren vaak betere ruimtelijke informatie en contrast dan een enkel beeld en maken 3D-visualisaties mogelijk.

Veel gebruikte vormen zijn computertomografie (CT), magnetische resonantie beeldvorming (MR, ook wel MR-tomografie genoemd) en nucleair-medische tomografie zoals positronemissietomografie (PET) en enkelvoudig fotonentomografie (SPECT). Echografie-tomografie bestaat ook, maar is minder wijdversprongen in de klinische praktijk. CT werkt met röntgenstraling; MRI gebruikt magnetische velden en radiofrequente impulsen; PET en SPECT maken gebruik van radioactieve tracers om fysiologische processen zichtbaar te maken.

Beeldreconstructie gebeurt met algoritmen zoals gefilterde terugprojectie of iteratieve reconstructie, waarmee meerdere projecties worden samengevoegd tot dwarsdoorsneden en uiteindelijk tot een 3D-volume. Moderne scanners leveren vaak gedetailleerde weergaves van weefsels en organen, wat diagnostiek en behandeling ondersteunt.

Historisch gezien ontstond tomografie uit wiskundige concepten zoals de Radon-transformatie. In de jaren zestig en zeventig ontwikkelden Godfrey Hounsfield en Allan Cormack de eerste praktische computertomografie, waarna CT snel in de klinische praktijk werd toegepast.

Toepassingen omvatten neurologische beeldvorming, oncologie, cardiologie, traumadiagnostiek en beeldgestuurde behandeltechnieken. Veiligheids- en beperkingsoverwegingen hangen af van de modaliteit: CT brengt ioniserende straling met zich mee, MRI is zonder straling maar heeft contra-indicaties bij metalen implants en claustrofobie, en elke modality kent onderdelen zoals artifacts en bewegingsproblemen die de beeldkwaliteit kunnen beïnvloeden.