Tijdassen

Tijdassen zijn de assen in grafieken die tijdsordening weergeven. Meestal is de tijdas de horizontale as (de x-as) in tijdreeksen of grafieken met een temporele dimensie, maar in principe kan een tijdas ook verticaal worden geplaatst of zijn er meerdere tijdassen in één figuur.

Een tijdas wordt gekenmerkt door de schaal en de tijdseenheden die worden gebruikt, zoals seconden, minuten, uren of dagen. De as kan lineair zijn, wat betekent dat elk gelijk tijdsinterval overeenkomt met een gelijke afstand, maar in sommige gevallen kan ook een logaritmische tijdas zinvol zijn om perioden met exponentiële veranderingen te vergelijken bij grote tijdsintervallen.

De tijdwaarden worden meestal weergegeven met datum- en tijdnotatie (bijv. ISO 8601) of locale notaties. Bij grafieken met internationale toepassingen speelt de tijdzone vaak een rol; in historische datasets kan ook de tijdzone relevant zijn.

Bij grafieken met meerdere tijdassen kan elke as gebaseerd zijn op een andere tijdreferentie of kunnen datasets met verschillende tijdstippen zijn verzameld. In dergelijke gevallen is het belangrijk om duidelijke aslabels en consistente afstanden tussen ticks te hanteren.

Praktisch advies: label de tijdseenheden duidelijk, gebruik waar mogelijk ISO 8601, en kies een notatie die de interpretatie vereenvoudigt en de vergelijking tussen datasets mogelijk maakt. Zorg voor duidelijke referentiepunten (bijv. jaartallen of bekende gebeurtenissen) om de interpretatie te vergemakkelijken.