Terugblikken

Terugblikken is een Nederlands werkwoord met de betekenis zich op het verleden richten door ernaar te kijken en ervan te reflecteren. Het draagt de intentie om gebeurtenissen uit het verleden te beoordelen, lessen te trekken en duidelijkheid te krijgen over wat in de toekomst anders kan gebeuren. De gebruikelijke constructie is terugblikken op iemand of iets, bijvoorbeeld op het afgelopen jaar, op een project, of op iemands leven.

De bijbehorende zelfstandig naamwoorden zijn terugblik (een beschouwende of overzichtelijke kijk op het verleden) en terugblikkingen (meervoud). In formele of culturele contexten wordt eveneens gesproken van een retrospectief. Terugblikken kan beschouwend, analytisch of evaluatief van toon zijn en vaak feiten combineren met interpretaties.

Terugblikken komt zowel in persoonlijke teksten als in journalistiek, geschiedenis, literatuur en bedrijfscommunicatie voor. In het bedrijfsleven kan een terugblik deel uitmaken van jaarverslagen of post-project evaluaties, gericht op leerpunten en toekomstige strategieën. In kunst en media kunnen terugblikken een expliciete boog naar eerdere periodes vormen, vaak in de vorm van een hoofdstuk, segment of speciale tentoonstelling.

Vergelijkbare uitdrukkingen zijn terugkijken en reflecteren. Een terugblik op het verleden is meestal bedoeld om te leren, te evalueren en toekomstige acties te beïnvloeden. In het Nederlandse taalgebruik is terugblikken daarmee een gangbare manier om tijdovergangen te ordenen en betekenis te geven aan wat geweest is.