Temperatuurprofielen

Temperatuurprofielen beschrijven hoe de temperatuur varieert met de hoogte in de atmosfeer of met de diepte in watermassa’s en in de bodem. Ze geven inzicht in de thermische structuur en stabiliteit van een systeem en zijn essentieel voor weers- en klimaatonderzoek, oceanografie en bouwfysica.

In de atmosfeer neemt de temperatuur over het algemeen af met hoogte, wat bekendstaat als de lapse rate. Soms ontstaan inversies, waarin de temperatuur met hoogte toeneemt. Verticale temperatuurprofielen worden vastgesteld met radiosondes aan weersballonnen, vliegtuigen en metingen uit satellieten of LIDAR, en worden vaak gekoppeld aan weer- en klimaatmodellen.

In de oceaan daalt de temperatuur meestal met diepte, wat de verdeling van warmte in de waterkolom bepaalt. Oceanische temperatuurprofielen worden verkregen door CTD-meetapparatuur, Argo-drifters en diepwaterprofileringen. Grond- en bodemprofielen tonen hoe de temperatuur met de diepte verandert en geven inzicht in warmtelagen en warmtefluxen in de bodem.

Toepassingen omvatten weer- en klimaatmodellering, monitoring van klimaatverandering, evaluatie van warmtebalans en convectie, en praktische toepassingen in HVAC-ontwerp en bouwfysica. In ecologie en agrarische wetenschappen helpen temperatuurprofielen bij het begrijpen van het leefgebied en het groeiseizoen van organismen.

Profielen worden meestal grafisch weergegeven als temperatuur (in graden Celsius of Kelvin) versus hoogte of diepte, vaak met onzekerheidsramingen bij de meetdata.