Tariefbeleid

Tariefbeleid is het geheel van regels en instrumenten waarmee prijzen of tarieven voor diensten en goederen die door publieke of gereguleerde instellingen worden geleverd, worden vastgesteld en beheerd. Het doel is prijzen transparant en voorspelbaar te maken, kosten te dekken en maatschappelijke doelen zoals betaalbaarheid, solidariteit en efficiënte dienstverlening te ondersteunen.

De belangrijkste beleidsdoelen van tariefbeleid zijn onder meer betaalbaarheid voor huishoudens en bedrijven, rechtvaardige kostenverdeling tussen gebruikersgroepen, aanmoedigen van efficiënt verbruik en investeringen in leveringsinfrastructuur, en het waarborgen van inkomstenstroom voor onderhoud en innovatie. Daarnaast kan tariefbeleid instrumenten omvatten die kwetsbare groepen beschermen of sociaal gewenste toepassingen stimuleren.

Instrumenten en werkwijzen binnen tariefbeleid variëren. Tariefregulering kan bestaan uit tariefstelling, prijsplafonds of beloningsregelingen zoals rate-of-return of prijsplafondregelingen. Subsidies, sociale tarieven en cross-subsidiatie tussen gebruikersgroepen worden vaak ingezet om tarieven rechtvaardiger te maken of bepaalde beleidsdoelen te behartigen. Tarieven kunnen differentiatie ondergaan op basis van verbruik, type klant, tijdstip van levering of geografische factoren, en ze kunnen periodiek worden geïndexeerd of aangepast aan kostenontwikkelingen.

Toepassingsvelden omvatten onder andere energie, water, openbaar vervoer, telecommunicatie en soms zorg en onderwijsdiensten. Tariefbeleid wordt doorgaans uitgevoerd en gecontroleerd door overheidsinstanties of onafhankelijke toezichthouders, met toezicht vanuit nationale wetgeving en, in veel gevallen, Europese regelgeving inzake staatssteun en mededinging. De impact van tariefbeleid wordt gemonitord op betaalbaarheid, sociale rechtvaardigheid, allocatie van hulpbronnen, bewegingsruimte voor marktdeelnemers en investeringsprikkels.