Strobolampen

Strobolampen, vaak kortweg strobes genoemd, zijn lichtbronnen die korte, intensieve flitsen uitzenden. Door de korte duur en hoge intensiteit geven strobes een stroboscopisch effect, waardoor beweging tijdelijk bevroren of vervaagd waargenomen kan worden. Strobolampen worden gebruikt in fotografie, film en theater, maar ook in wetenschappelijke demonstraties en industrieel inspectiewerk.

Technisch functioneren strobolampen door elektronische schakelingen die een snelle elektrische impuls leveren aan een flitsbuis of LED-flitser. Traditionele strobes gebruiken xenonflitsbuizen; moderne systemen kunnen LED- of hybride oplossingen inzetten. Flitsduur varieert van enkele tienden van een milliseconde tot enkele milliseconden, en het flitsritme kan van enkele flitsen per seconde tot duizenden flitsen per seconde liggen, afhankelijk van het model en de instelling.

Toepassingen: in portret- en productfotografie om beweging te bevriezen; op het podium en in televisie- en filmproducties voor visuele effecten; in laboratoria en industriële inspectie om snelle processen te registreren; vaak samen met een regelbaar trigger- en synchronisatiesysteem.

Veiligheid: het felle licht kan bij sommige mensen een epileptische aanval veroorzaken en kan verminderde ogen of hoofdpijn veroorzaken bij langdurige blootstelling. Gebruik van strobolampen vereist aandacht voor blootstelling, juiste afstand tot het publiek, en duidelijke waarschuwingen. Diffusers, afscherming en gecontroleerde flitsinstellingen helpen risico's te verminderen. In professionele omgevingen gelden veiligheidsvoorschriften en toezicht tijdens gebruik.

Geschiedenis: strobolampen werden in de eerste helft van de twintigste eeuw ontwikkeld voor snelle bewegingsanalyse en -vastlegging. Een belangrijke doorbraak kwam van Harold E. Edgerton, die met elektronische strobes en xenonflitsbuizen de hoogsnelheidsfotografie mogelijk maakte. Sindsdien zijn strobes wijd toegepast in fotografie, film, theater en industriële inspectie.