Standaardkostprijs

Standaardkostprijs is de verwachte kostprijs voor het produceren van een eenheid onder normale productieomstandigheden. Ze wordt vastgesteld op basis van standaardkosten voor directe materialen, directe arbeid en overhead en dient als norm voor kostenplanning en prijszetting.

Een standaardkostprijs bestaat uit drie componenten: directe materialen, directe arbeid en overhead. Directe materialen zijn de verwachte kosten van de materialen die rechtstreeks in het product gaan. Directe arbeid omvat de verwachte loonkosten per eenheid. Overhead omvat indirecte fabriekskosten en wordt vaak toegewezen via een standaard overheadtarief.

Standaarden worden vastgesteld op basis van historische verbruiks- en prijsgegevens, engineeringstudies en leveranciersprijzen, en worden periodiek herzien. Het standaardkostensysteem dient als basis voor kostenplanning, begroting en prestatie-evaluatie.

De verschillen tussen werkelijke kosten en standaardkosten worden variances of kostprijsverschillen genoemd, onderverdeeld in materiaalkostenvariances (prijs en verbruik), arbeidskostenvariances en overheadvariances.

Voordelen van het gebruik van een standaardkostprijs zijn eenvoudige planning, consistente kostprijzen en snelle identificatie van afwijkingen. Nadelen zijn dat standaarden snel verouderen, wat de nauwkeurigheid kan verminderen, en dat variances misleidend kunnen zijn als prijsfluctuaties of tijdelijke inefficiënties dominant zijn.