Sectorafspraken

Sectorafspraken zijn afspraken op sectorniveau tussen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers in een specifieke bedrijfstak, bedoeld om arbeidsvoorwaarden, lonen en andere arbeidsomstandigheden te bepalen.

Deze afspraken worden meestal gesloten door werkgeversorganisaties en vakbonden en soms ondersteund door de overheid of door sectorinstituten. Ze hebben betrekking op de hele sector of op een deel van de bedrijven binnen die sector.

Onderwerpen omvatten loon- en arbeidsvoorwaarden, werktijden, roosters, pensioen, ziekteverzuim, opleidings- en scholingsbeleid, inzet van personeel en loopbaanontwikkeling, veiligheid en duurzame inzetbaarheid. Doel is het bevorderen van uniforme arbeidsvoorwaarden en het waarborgen van een redelijke verdeling van kansen binnen de sector, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met sectorale kenmerken en behoeften.

Sectorafspraken worden doorgaans opgezet via onderhandelingen die leiden tot een sectorale cao, die geldt voor werkgevers en werknemers die bij de sector zijn aangesloten. De sectorale overeenkomst vormt het basisraamwerk voor de arbeidsvoorwaarden in die sector; bedrijven kunnen daarbovenop aanvullende afspraken maken of eigen cao-onderdelen toepassen.

Zij dragen bij aan stabiliteit en sociale dialoog op de arbeidsmarkt en aan de aanpassing aan sector-specifieke veranderingen zoals digitalisering en verduurzaming. Kritieken betreffen beperkte flexibiliteit voor individuele bedrijven en de tijd die nodig is om afspraken te onderhandelen en na te leven; naleving hangt bovendien af van de betrokken partijen.