Routeoptimalisatie

Routeoptimalisatie is het proces van het bepalen van de meest efficiënte routes voor voertuigen of personen, met als doel kosten, tijd en milieubelasting te minimaliseren. Het houdt rekening met beperkingen zoals rijtijden, voertuigencapaciteit, leveringsvensters en service-niveaus.

Een kernprobleem in routeoptimalisatie is het vrachtwagenroutingprobleem (VRP) en zijn varianten, waaronder capacitated VRP, VRPTW (tijdvensters) en pickup-and-delivery VRP. Complexiteit neemt toe met meerdere depots, dynamische vraagen en bijzondere constraints zoals gelijktijdige leveringen en wachttijden.

Methoden variëren van exacte formules tot heuristieken en metaheuristieken. Exacte methoden omvatten lineaire en integer programmering (bijv. branch-and-bound), maar schalen naar grote logistieke netwerken is lastig. Heuristieken en metaheuristieken zoals genetische algoritmen, simulatie-annealing, tabu search en ant colony optimization leveren goede oplossingen op redelijke tijd.

Voorbeelden van data: netwerk- en kaartgegevens, afstanden en reistijden, voertuigcapaciteiten, vraagpatronen, tijdvensters, service-tijden, en operationele beperkingen zoals werktijden. Algoritmen gebruiken ook real-time data zoals verkeer en wegafsluitingen om routes aan te passen (dynamic routing).

Toepassingen: logistiek en distributie, last-mile bezorging, openbaar vervoerplanning, taxi- en rideshailingdiensten, en noodhulp. Evaluatie-indicatoren omvatten totale afstand, totale reistijd, operationele kosten, servicegraad en CO2-uitstoot. Uitdagingen zijn onzekerheid in vraag en verkeer, gegevenskwaliteit en integratie met bestaande systemen.

---