Persoonlijkheids

Persoonlijkheids is een term die zich richt op de kenmerken die een individu onderscheiden van anderen. In de psychologie staat de aanduiding voor het geheel van gedrags- en emotionele patronen die consistent zijn over tijd en situaties. Naarmate men de zwaktes en sterktes van een persoon identificeert, ontstaat een profiel van voorkeuren, motivaties, en reacties.

De 5-factorentheorie (Big Five) beschrijft persoonlijkheid in vijf brede domeinen: openheid voor ervaring, consciëntieusheid, extraversie, vriendelijkheid en neuroticisme. Elke factor bestaat uit subkenmerken die gedragingen sturen. Een ander belangrijk concept is de hedendaagse classificatie van persoonlijkheidsstoornissen, die vastgelegd zijn in de DSM-5. Deze stoornissen worden gekarakteriseerd door blijvende afwijkingen in gedrag, gedachten of emotie, en gepaard gaan met ernstige functionaliteitsvermindering.

Wanneer men persoonlijke kenmerken analyseert, horen ook culturele invloeden te kijken. De relativiteit van persoonlijkheidsnormen maakt het mogelijk om onderscheid te maken tussen collectieven en individuen. Nationale sociologische studies tonen dat culturele achtergrond een sterke invloed heeft op de expressie van extraversie, neuroticisme en andere dimensies.

Voor onderzoek en klinische praktijk is het van belang dat persoonlijkheidsmetingen valide en betrouwbaar blijven. Diverse instrumenten, zoals de NEO-PI-R en het MMPI, bieden gestructureerde methoden om de complexiteit van de menselijke persoonlijkheid vast te leggen.