Patiëntbelasting

Patiëntbelasting verwijst naar de last die patiënten ervaren door gezondheidszorgprocessen en zorgtrajecten. Het omvat de inspanning, tijd, geld en emotionele last die gepaard gaan met het diagnosticeren, behandelen, monitoren en nazorg. De belasting is zowel subjectief (hoe patiënten de last ervaren) als objectief (bijvoorbeeld het aantal bezoeken, medische onderzoeken, medicatie en administratieve taken).

Oorzaken en factoren omvatten complexe behandelingsregimes (polyfarmacie), frequente controles, reistijd en wachttijden, administratieve lasten, kosten en de sociale en praktische impact op werk en gezin. Geïndiceerde gevolgen zijn onder meer vermindering van therapietrouw, lagere patiënttevredenheid en uitstel van zorg.

Metingen van patiëntbelasting gebeuren vaak via patiëntgerapporteerde uitkomsten of specifieke behandelingslastschalen; daarnaast geven objectieve indicatoren zoals aantallen consulten, duur van bezoeken en tijd besteed aan administratie aanvullende inzichten.

Verminderen van patiëntbelasting vereist gepersonaliseerde en coöperatieve zorg, gedeelde besluitvorming, integratie van zorg en het streven naar minder onnodige testen en administratieve rompslomp. Daarnaast kunnen digitale hulpmiddelen helpen bij betere communicatie, planning en toegankelijkheid van informatie.

Het begrip is verwant aan behandelinglast en administratieve belasting en wordt toegepast in onderwerpen zoals chronische zorg, palliatieve zorg en zorglogistiek. Voorbeelden zijn diabetespatiënten met dagelijkse medicatie en regelmatige monitoring; kankerpatiënten met meerdere behandelingen en reizen; en ouderen met meerdere zorgverleners en veel papierwerk.