Mensleesbaar

Mensleesbaar is een term die in technologie en data-analyse wordt gebruikt om aan te geven dat informatie begrijpelijk is voor mensen. In tegenstelling tot machineleesbaar, is mensleesbare informatie bedoeld voor directe interpretatie zonder speciale tooling. De term wordt toegepast op dataformaten, foutmeldingen, documentatie, configuratiebestanden en gebruikersinterfaces. Eigenschappen die de mensleesbaarheid bevorderen zijn duidelijke labelnamen, weinig vaktaal, consistente structuur, korte regels, en, waar mogelijk, beschrijvende teksten en toelichtingen.

Voor bestanden kan YAML vaak als mensleesbaar beschouwd worden ten opzichte van puur JSON of XML, omdat YAML gemakkelijker te lezen is door mensen, zeker in configuratiecontext; echter kan YAML ook misverstanden veroorzaken door inspringen en syntaxis. Aan de andere kant zijn CSV en JSON vaak compact en gemakkelijker machineleesbaar.

Het voordeel van mensleesbare informatie is dat het debugging, onderhoud en samenwerking vergemakkelijkt. Het maakt foutopsporing sneller, helpt nieuwe collega’s bij het begrijpen van systemen, en verbetert de toegankelijkheid van data en interfaces. Nadelen zijn onder meer dat mensleesbare formaten soms meer ruimte innemen, minder consistent zijn in formaat over systemen heen, en dat leesbaarheid subjectief kan zijn en afhangt van taalvaardigheid en vakkennis.

In ontwerp van software wordt gestreefd naar een balans tussen mens- en machineleesbaarheid, bijvoorbeeld door duidelijke API-documentatie en foutmeldingen in duidelijke taal, gecombineerd met gestructureerde, parseerbare payloads voor automatisering.

Zie ook: leesbaarheid, menselijk leesbaar, machineleesbaar, open data, API-documentatie.