Koolstofinhoud

Koolstofinhoud is de hoeveelheid koolstof die aanwezig is in een stof of materiaal, uitgedrukt als het massapercentage koolstof ten opzichte van het totale gewicht. Het geeft aan welk aandeel van het materiaal uit koolstof bestaat en wordt vaak aangeduid met koolstofgehalte. In metalen, met name staal en gietijzer, bepaalt de koolstofinhoud de microstructuur en daarmee de eigenschappen zoals hardheid, sterkte, taaiheid en lasbaarheid.

Bij staal varieert de koolstofinhoud doorgaans van minder dan 0,3% voor laag-koolstof staal tot ongeveer 0,6–0,8% voor middel- tot hoog-koolstof staal; gietijzer bevat meestal aanzienlijk meer koolstof, doorgaans rond of boven 2%. Een hogere koolstofinhoud bevordert harder en harder bindende fasen, maar kan de taaiheid en bewerkbaarheid verminderen. De koolstofinhoud is daarom een cruciale parameter bij het kiezen van materialen en bij warmtebehandelingen zoals verharding en annealing.

Koolstofinhoud wordt bepaald door chemische analyse, meestal door verbranding in zuurstof en detectie van kooldioxide met infrarood sensoren in instrumenten zoals LECO-analyzers. Andere methoden bestaan afhankelijk van de stofsoort, zoals totaal koolstofbepalingen in geologische monsters waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen organische koolstof en koolstof uit carbonaten.

In toepassingen beïnvloedt koolstofinhoud expliciet verwerking en prestaties. Het begrip is van belang bij de productie van staal, legeringen, brandstoffen en keramische materialen, en speelt ook een rol in geologie, voeding en milieu voor het beoordelen van energiewaarde en koolstofbeheer.